Yazdığımız ve yazacağımız seri yazının sadece İskender Pala’nın “Divan Edebiyatı” adlı kitabının kritiği yapılmamıştır, yapılmayacaktır. Divan Şiiri’ne, Divan Edebiyatı’na dair söyleyeceğimiz sözleri hatta kimi zaman şiire ve edebiyata dair sözler söylememize imkân olarak kullandık, kullanacağız. Zemin olarak Sayın Pala’nın kitabının seçilmesi elbette Sayın Pala’nın bu sahanın en kayda değer kişisi ve kitabının sıra olması etkili olmuştur.

Madem söz açtık, bir iki kelam edelim.

Divan Şiiri deyince çoğumuzun aklına aruz ve aruz kalıpları gelir. Hani bazen komedi unsuru olarak karşımıza çıkan failün, me failün kalıpları gibi. Adı üstü kalıplar. Kalıp deyince nedense aklıma bir zamanlar kadınların güzel görünmek uğruna içine girdikleri korseler geliyor. İşte aynen öyle. Tabiî kadın deyince de şiir…

Şiir bundan uzun zaman önce kalıplaşmış bir güzellik, ideal olanla vardı. Sonraları güzellik için korselerine dayanamadı insanlık. Devir sonra rahatlık devrine dönüştü, şiir serbestleşmiştir. Bu tekrar kalıplara dönülmeyeceği anlamına gelmez. Zira ilerleme, tekâmül helezoniktir. Fakat şimdilerde güzeller serbest salınımları ile arzı endam etmektedirler.

Kalıpları kıran kadınlar meta oldu diyenler de var gerçi; buna katılmayanlar da var. İlkini söyleyenler şiir ayağa düştü de diyorlar.

Bu benzetmelerden şu ya da bu biçimde rahatsız olanlar, bize katılmayanların, “ Biz de korse hiç revaçta olmamıştır. Batı özentisi bir iki Osmanlı sonrası hariç.” demesine itirazımız yok ama; bizde güzel, güzel olduğu için değil, Leyla, Leyla olduğu için değil başka nedenlerle de sevildi. Yani ilahi aşk… Herhalde ilahi olanın çeki düzen içinde olması dışında bir şey düşünülemez. Öyle ya kâinat bir “düzen içinde” yüzer.

İyi de yerindeliğin olmadığı, kaosun hüküm sürdüğü alanlar ilahi olanın dışında mıdır? Asla! O halde bu niçin insanımızın aklına geldi. Tekâmül.       

Tekâmüle değineceğiz ama acele edenler www.yeniedebiyat.com’daki ilgili yazımıza bakabilir.