ŞAİRLERİ SEVMEK

            Cemal Süreya, Politika gazetesinde yayınlanmış ve YKY’nin bu gazete yazılarını aynı adla kitaplaştırdığı “Günübirlik”ler’inde, “Bugün edebiyatımızda gözlemlenen ilginç yanlarından biri de yazarlarımızın arasındaki sevgi bağının giderek azalmış, yitip gitmiş olmasıdır. “ diyor ve devamında şairlerin başka şairleri sevmediğini; okumadığını, hatta aynın yapılanma içinde olanların da kendisinden başkasına hayranlık duymadığını; okumadığını söylüyor; yazıyor. Bence bulup okunmalı ama bu durum bana biraz hüzün verdi; beni rahatsız etti. Doğrusu bende de bunu gözlemlemek mümkün.

Bir yerde şairlerin kendisini şiirin başlangıcı gördüklerini ve kendisi ölüp gittiğinde şiirinde biteceğini düşündüğünü okumuştum. Bu biraz beni özetliyor demiştim o zaman ve hâlâ da öyle düşünmekteyim. Üstelik bunda herhangi bir kibrin veya ukalalığın olmadığını da sizi temin edebilirim. İki farklı uç. İkisini de yadsımadım. Üstelik çelişmediklerini düşünüyorum.

Arkadaşlarla şairler, şiirler konusunda konuştuğumda bir defasında örneğin N.Fazıl’ı sev(e)mediğimi, şiirlerini de okumaktan zevk al(a)madığımı söylediğimde arkadaşlarım beni anlayamamış; inandırıcı bulmamışlardı. Aynı şeyin diğer şairler içinde geçerli olduğunu söylediğimde arkadaşlarım bu durumun bir tutum olduğunu, belki de bir kıskançlığın söz konusunu olabileceğini en azından sözleri arasında sıkıştırmışlardı. Aykırı olmaya çalışmakla da nitelendirilmiştim. Doğrusu bu bir gerçekti. Gerçi o zaman Nazım’ı istisna tutmuştum nedense.

Sonra sonra okumalarımda Y.Kemal ve Haşim içinde bir yumuşama belirmişti düşüncemde; ama nedense hiçbir zaman bir hayranlık duyamadım hiçbirine. Örneğin bir dizesini bile ezberlemeye yeltenmediğim Şeyh Galip’i bile okurken sanki peşinen eleştiri gözlüğünü takıyordum. Gerçi Galip’te biraz daha iyi niyetli idim. Belki benden çok çok önceleri yaşamış ve yazmış diye belki de “Ben yeni bir dil meydana getirdim.” demesindendir.

Bugünlerde yeniedebiyat’ında yönlendirmesi ile belki de oradan başlatılması gerektiğini düşündüğümden Muallâka Şairleri’ne ve başta Lebid’e ilgi duydum. Bunun somut nedenleri de var. Buna ileriki yazılarda temas edeceğiz. İnşallah bu babla yeniedebiyat.com’da bir iki çalışma karşımıza çıkacak. Ne diyordum? Lebid ve Muallâka şairleri… Lebid’i aramızdaki dil engeline rağmen okurken bir yakınlık gördüm. Doğrusu yapı ve teknik açısından yeterince bilgi sahibi olmadığım bir alanda da olsa bir şeyler hissettim. Öte yandan sanki şiirin benle başladığı düşüncesinden uzaklaşmadım; çünkü kanaatimce bu durum zamanı iyi okuma ve tekâmülün iyi anlaşılması ile ancak kavranabilir. Açayım. Nasıl ki Şeyh Galip derin bir geleneği olan Divan Edebiyatı’nın bir parçası olan kendi divanını oluşturduktan sonra, hele Hüsnü Aşk’ı meydana getirdiğinde “Yeni bir dil meydana getirdim.” Söylerken aslında bütün geçmişi ölü dokularını bir yana bırakarak zamanına eklemlediğini ifade ediyordu. Belki de zamanını geçmişe… İşte bu zaviyeden şairin kendisiyle başlayan ve kendisiyle biten durumu burada aramak gerek.

Peki diğer şairlerle iletişim kurmak, etkileşime girmek ve birliktelik nasıl olacak? Burada bireysel durumların yeni şairin oluşturduğu farklı tatta, lezzette, kıvamda ve renkte oluşturduğu özütünü diğer özütlerle karıştırıp ki bunu her zaman şair yap(a)maz, yeni bir özüt, yeni bir şiir ve dolayısıyla yeni bir edebiyat husule gelir.

Peki, bu hâsıl olmayı kendi adıma nerede ve kimlerle aramalıyım, aranmalı? Bence bu öyle aramakla olacak bir şey değil; ama en azından niyet olmalı. Ben bu anlamda yeniedebiyat.com’u bu şekilde bir niyet olarak değerlendiriyorum.

Not: Tekâmülle ilgili bir çalışmamız aslında bu yazıdan önce hazırlanmaya başlanmıştı ve bundan önce yayınlanacaktı. Ama görülen o ki bu yazı onun önüne geçecek.